Onderzoek Elektronische Oriënteringshulpmiddelen

CVZ_box_185Opdrachtgever: College voor Zorgverzekeringen

Steekwoorden: zorg, zorgverzekering, verzekerd pakket

Jaar: 2004

Inleiding
Ipso Facto heeft onderzoek uitgevoerd naar elektronische oriënteringshulpmiddelen voor blinden en slechtzienden. Het onderzoek richt zich op reeds beschikbare en op nog in ontwikkeling zijnde elektronische oriënteringshulpmiddelen. Specifieke voorbeelden van dergelijke hulpmiddelen zijn de Sonic Pathfinder en varianten van de witte stok met elektronische extra’s, zoals de Bat Cane uit Groot-Brittanië. Ook extra’s in de zin van infraroodwaarneming enGPS-hulpmiddelen zoals de ‘Trekker’ van VisuAide zijn meegenomen in de inventarisatie.

Doel
Centraal stond de meerwaarde en kosteneffectiviteit van elektronische oriënteringshulpmiddelen voor blinden en slechtzienden. Op basis van het onderzoek kan bezien worden of bepaalde elektronische oriënteringshulpmiddelen een dermate grote meerwaarde hebben voor (categorieën) blinden en slechtzienden dat opname in de Regeling Hulpmiddelen aangewezen is. Bovendien kan inzicht verschaft worden in de kosten van een dergelijke opname in de Regeling Hulpmiddelen.

Werkwijze
De onderzoeksvragen zijn als volgt geformuleerd:

  1. Welke elektronische oriënteringshulpmiddelen zijn er beschikbaar op de Nederlandse en op de internationale markt?
  2. Welke elektronische oriënteringshulpmiddelen zijn er momenteel in ontwikkeling, welke technologische ontwikkelingen zijn op dit terrein zichtbaar?
  3. Welke omgevingsgebonden-oriënteringssytemen bestaan op dit moment in Nederland en toekomstige ontwikkelingen zijn op dit terrein zichtbaar?
  4. Hoeveel personen maken, naar schatting, momenteel in Nederland gebruik van de verschillende elektronische oriënteringshulpmiddelen?
  5. Wat is een schatting van de omvang van de potentiële doelgroep, bijvoorbeeld op bais van ervaringen in het buitenland?
  6. Wat zijn de kenmerken, gebruikstoepassingen, mogelijkheden en kosten van deze elektronische oriënteringshulpmiddelen?
  7. Wat zijn de ervaringen van gebruikers met deze elektronische oriënteringshulpmiddelen?
  8. Wat is de betekenis en meerwaarde van deze hulpmiddelen voor bepaalde groepen blinden en slechtzienden?
  9. Zijn er substitutie effecten te verwachten met andere hulpmiddelen?
  10. Wordt het niet vergoeden van deze hulpmiddelen als een duidelijke lacune in de regelgeving ervaren?

Het onderzoek startte met een inventarisatie bij de FSB en aangesloten organisaties. Tegelijkertijd is een literatuurscan en een internet-search verricht. Er is breed gestart met websites van betrokken partijen zoals leveranciers, fabrikanten, cliëntenorganisaties, kenniscentra en instellingen. Vervolgens is toegespitst op de elektronische oriënteringshulpmiddelen in brede zin en daarna is gekeken in hoeverre deze hulpmiddelen meer voor zicht, oriëntatie of mobiliteit bedoeld zijn. Er is van alle hulpmiddelen in binnen- en buitenland productinformatie aangevraagd bij leveranciers.
Na de inventarisatie zijn gebruikerservaringen verzameld (via het netwerk van de FSB en via functionarissen van de regionale instellingen). Vervolgens zal telefonisch getracht worden de ervaringen van gebruikers te vernemen. Er is een korte checklist opgesteld, welke telefonisch is afgenomen bij gebruikers. Verder zijn medewerkers mobiliteit van de regionale instellingen voor blinden en slechtzienden (Bartiméus, Visio, Sensis en Het Loo Erf) geïnterviewd.

Resultaten
Het onderzoek heeft geresulteerd in een omvangrijk productoverzicht van mobiliteitshulpmiddelen en elektronische oriënteringshulpmiddelen. Hierbij zijn de productkenmerken en de fabrikanten en leveranciers overzichtelijk weergegeven. Bij productkenmerken gaat het om gebruikskenmerken en om de prijs in aanschaf en onderhoud. Daarnaast zijn de hulpmiddelen ingedeeld in verschillende categorieën. Per hulpmiddel zijn de, op dit moment nog beperkte, ervaringen van gebruikers aangegeven en de ervaren meerwaarde bij groepen blinden en/of slechtzienden.

  • Het eindrapport van dit onderzoek (pdf-bestand) kunt u openen door de onderstaande link aan te klikken:
Eindrapport
Elektronische Oriënteringshulpmiddelen 2004