Opvoedingsondersteuning en de rol van de gemeente

Gemeente Alphen aan den Rijn_box_185Opdrachtgever: Gemeente Alphen aan de Rijn

Steekwoorden: lokaal beleid, jeugd, welzijn

Jaar: 2009

Inleiding
Soms hebben ouders behoefte aan informatie, advies of ondersteuning bij de opvoeding van hun kinderen. De gemeente Alphen aan den Rijn biedt haar inwoners die ondersteuning in diverse vormen (folders, cursussen, inloopspreekuur, telefonisch advies etc.). Er is zowel ondersteuning voor gezinnen met problemen, als informatie voor ouders die een vraag hebben. Het nieuwe Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) speelt een centrale rol in het aanbod. De gemeente wil het aanbod aan opvoedingsondersteuning toetsen en indien nodig verbeteren. De vraag van ouders staat daarbij centraal. Daarom heeft Ipso Facto onderzoek verricht naar de behoefte aan opvoedingsondersteuning bij de ouders zelf.

Werkwijze
Met het onderzoek diende zowel de kwantitatieve als de kwalitatieve behoefte aan opvoedingsondersteuning in kaart te worden gebracht. Behalve de behoefte aan ondersteuning zijn ook de bekendheid met en het gebruik van opvoedingsondersteuning bevraagd, evenals de vragen en problemen die ouders hebben rond de opvoeding. Bij de inventarisatie diende onderscheid te worden gemaakt naar verschillende doelgroepen: eenoudergezinnen, allochtone gezinnen, ouders uit de verschillende wijken van Alphen aan den Rijn en ouders met kinderen tussen 12 en 17 jaar. Uit de GBA zijn alle kinderen in de leeftijd van 0-17 jaar geselecteerd. Er is een gezinssteekproef getrokken die het mogelijk maakt uitspraken te doen op wijkniveau, ten aanzien van leeftijdsgroepen, en over eenoudergezinnen. Daarnaast is een steekproef getrokken uit gezinnen met een Turkse, Marokkaanse, Surinaamse of Antilliaanse culturele achtergrond, zodat ook over deze gezinnen uitspraken kunnen worden gedaan. Gezinnen ontvangen een schriftelijke vragenlijst, terwijl bij de bovengenoemde gezinnen met een allochtone herkomst dezelfde vragenlijst mondeling wordt afgenomen aan huis. Dit is verzorgd door onze samenwerkingspartner Colourview, een bureau gespecialiseerd in veldwerk onder allochtone groepen in eigen taal en cultuur.

Resultaten
In totaal deden 902 gezinnen, verspreid over de gehele gemeente, mee aan het onderzoek (het totale responspercentage was 46%). Het rapport biedt een weergave van de opbrengsten van het onderzoek op het niveau van de gehele gemeente en biedt uitsplitsingen naar de afzonderlijke wijken van Alphen aan den Rijn, naar allochtone gezinnen, naar eenoudergezinnen en gezinnen met kinderen tussen de 12 en 17 jaar. De inventarisatie onder de ouders toonde aan dat meer dan de helft van de ouders zich (in meer of mindere mate) wel eens zorgen maakt over de opvoeding. 7% van alle ouders heeft regelmatig of (heel) vaak een probleem. De meeste vragen en problemen gaan over het stellen en verkennen van grenzen en regels, het luisteren en gehoorzamen door het kind en straffen en belonen. De bekendheid met het consultatiebureau en de schoolarts is het grootst.

Een op de vijf gezinnen heeft wel eens gebruik gemaakt van opvoedingsondersteuning. In de meeste gevallen hebben zij ervaring met het consultatiebureau. Het grootste deel van de ouders zegt zelf genoeg informatie te kunnen vinden over de opvoeding. Aan de andere kant zeggen bijna een op de vijf gezinnen dat zij niet goed weten waar ze moeten zijn als ze een vraag of probleem hebben. Nog meer ouders (40%) weten niet goed wat ze kunnen verwachten bij opvoedingsondersteuning. Van alle gezinnen heeft 13% in meer of mindere mate behoefte aan advies of hulp.